هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

437

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

پيشگفتار سفرنامه كجلر ، توسط نويسنده‌اى ناشناس ، كه از اطرافيان و حاشيه‌نشينان دربار عباس ميرزاى قاجار است ، با متنى آكنده از هزل و شوخى به رشته تحرير درآمده و ظاهرا مؤلف آن از سران ايل افشار در آذربايجان مىباشد . وى در ركاب وليعهد براى شكار و سركشى به حوزهء مأموريت خود از تبريز به كجلر ( - گچلر ) در شمال غربى منطقه آذربايجان رفته ، منادمت مىكند و وقايع اين سفر را در اين رساله تدوين مىنمايد ، كه بسيار خواندنى و جالب‌توجه است . « 1 » نسخه منحصربه‌فرد آن به خط شكسته نستعليق ، ساده ، جلد تيماج سياه يك لايى در اندازهء 145 * 210 سانتىمتر ، كاغذ فرنگى بوده و به خط مؤلف مىباشد . سفرنامه در 25 برگ 12 سطر كامل در اندازه 75 * 135 سانتىمتر نگاشته شده و به شماره 647 / ف در كتابخانه ملى ايران نگهدارى مىشود . « 2 » با آن‌كه مؤلف در ابتداى كتاب از « روز دوشنبه » آغاز مىكند ، اما تا پايان نيز از سال وقوع اين سفر سخنى به ميان نمىآورد . هم نويسنده مجهول است و هم تاريخ سفر . مىدانيم كه عباس ميرزا ، شاهزاده عياش قاجار ، كه 48 فرزند توليد كرده ، بين سال‌هاى 1203 تا 1249 ه . ق . مىزيسته است ؛ پس اين سفرنامه قبل از 1249 ه . ق . به رشته تحرير درآمده است .

--> ( 1 ) . فهرست نسخ كتابخانه ملى ، 2 / 153 . ( 2 ) . فهرستواره كتابهاى فارسى ، 1 / 118 .